|
Temat lekcji
|
Zagadnienia
|
Wymagania na poszczególne oceny
|
|
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
|
Ocena dostateczna
Uczeń:
|
Ocena dobra
Uczeń:
|
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
|
Ocena celująca
Uczeń:
|
|
Rozdział I. Zaczynam przygodę z techniką
|
| 1.1 Dlaczego warto zdobywać umiejętności techniczne? |
Charakter zajęć ZPT, rola techniki w życiu codziennym, ogólne zasady pracy, wstępna samoocena zainteresowań i predyspozycji technicznych, przykłady zawodów technicznych, zapoznanie z PZO |
– potrafi wymienić przynajmniej kilka przykładów urządzeń technicznych używanych w domu lub w szkole,
– wymienia kilka zawodów związanych z techniką,
– z pomocą nauczyciela potrafi wyjaśnić, do czego służy instrukcja obsługi. |
– wyjaśnia, w jaki sposób technika ułatwia codzienne obowiązki,
– wymienia 3–4 zawody techniczne oraz krótko charakteryzuje dany zawód. |
– szczegółowo omawia wpływ techniki na jakość życia (np. oszczędność czasu, ekologia),
– potrafi dopasować konkretne narzędzia do wybranych zawodów technicznych, |
– potrafi uzasadnić, dlaczego umiejętności techniczne są kluczowe na współczesnym rynku pracy,
– charakteryzuje ścieżkę edukacyjną dla wybranych zawodów technicznych (np. jakie szkoły trzeba skończyć),
– swobodnie posługuje się terminologią techniczną i potrafi wskazać zagrożenia wynikające z niewłaściwego użytkowania technologii. |
– wykazuje się wiedzą techniczną, np. omawia nowoczesne technologie,
– aktywnie i twórczo podchodzi do rozwiązywania problemów technicznych, pomagając innym w zrozumieniu tematu. |
| 1.2 Poznaję ważne zasady |
Regulamin pracowni ZPT, zasady bezpiecznej pracy indywidualnej i zespołowej, wpływ porządku na stanowisku na bezpieczeństwo i efektywność pracy, schemat działania projektowego: pomyśl – zaprojektuj – wykonaj, podstawowe znaki BHP |
– potrafi wymienić przynajmniej podstawowe zasady z regulaminu pracowni,
– wie, że na stanowisku pracy należy zachować porządek, ale wymaga przypomnienia o jego uprzątnięciu. |
– rozumie regulamin pracowni i potrafi wyjaśnić, dlaczego należy go przestrzegać,
– wymienia korzyści płynące z utrzymania porządku na stanowisku pracy (bezpieczeństwo i oszczędność czasu) |
– samodzielnie i rzetelnie przygotowuje stanowisko pracy oraz sprząta je po zakończeniu zajęć,
– potrafi podać konkretne przykłady bezpiecznej pracy indywidualnej i zespołowej (np. komunikacja w grupie, bezpieczne przekazywanie narzędzi) |
– wzorowo przestrzega regulaminu i zasad BHP, dbając o bezpieczeństwo swoje oraz kolegów,
– potrafi szczegółowo uzasadnić wpływ porządku na efektywność pracy, podając przykłady zagrożeń wynikających z braku porządku |
– wykazuje się postawą proaktywną: samodzielnie zauważa i zgłasza potencjalne zagrożenia na stanowisku pracy,
– potrafi pełnić funkcję lidera w zespole, dbając o przestrzeganie zasad bezpiecznej pracy przez grupę |
| 1.3 Posługuję się narzędziami |
Rozpoznawanie podstawowych narzędzi stosowanych na ZPT, podział narzędzi i przyborów oraz ich przeznaczenie, zasady bezpiecznego posługiwania się prostymi narzędziami ręcznymi |
– rozpoznaje i nazywa tylko podstawowe narzędzia (np. młotek, nożyczki, linijkę) z pomocą nauczyciela,
– z trudnością przypisuje narzędzia do prostych czynności,
– zna podstawowe zasady BHP, ale wymaga częstych upomnień i nadzoru podczas pracy, by ich nie łamać. |
– samodzielnie rozpoznaje i nazywa typowe narzędzia ręczne stosowane na lekcjach,
– potrafi zastosować podział narzędzi ze względu na ich przeznaczenie (np. do cięcia, pomiaru, łączenia).
– przestrzega zasad BHP, choć zdarza mu się pracować w sposób mało precyzyjny lub chaotyczny. |
– sprawnie posługuje się poprawnym nazewnictwem narzędzi i przyborów,
– potrafi samodzielnie pogrupować narzędzia w zależności od obrabianego materiału (papier, drewno, metal).
– pracuje bezpiecznie, dba o ład na stanowisku pracy i prawidłowo dobiera narzędzie do wykonywanej pracy.. |
– bezbłędnie identyfikuje narzędzia, w tym te specjalistyczne,
– precyzyjnie określa przeznaczenie każdego narzędzia i uzasadnia swój wybór,
– wzorowo przestrzega zasad BHP, dba o konserwację narzędzi po pracy i potrafi wskazać potencjalne zagrożenia wynikające z niewłaściwego użycia sprzętu. |
– wykazuje się wiedzą wykraczającą poza program,
– wykonuje zadania z najwyższą starannością, potrafi doradzić rówieśnikom w doborze narzędzi i jest wzorem bezpiecznej postawy w pracowni technicznej. |
| 1.4 Myślę, projektuję, wykonuję |
Etapy działania projektowego: pomyśl – zaprojektuj – wykonaj, planowanie i harmonogram, dobór materiałów a koszty realizacji projektu, rola współpracy w projekcie, refleksja nad uczeniem się przez działanie |
– podejmuje próbę stworzenia planu, ale jest on niekompletny nawet przy wsparciu nauczyciela,
– brakuje wyraźnego podziału na etapy, wykonuje pracę pod stałym nadzorem,
– projekt jest niedokończony lub wykonany niestarannie, jednak uczeń wykazuje chęć do pracy i zna podstawowe zasady BHP. |
– wykonuje pracę w sposób mało szczegółowy lub wymaga pomocy nauczyciela,
– pracuje chaotycznie, co wpływa na tempo pracy,
– praca jest ukończona, ale wykazuje braki w estetyce lub staranności. |
– wykonuje pracę, która zawiera większość niezbędnych informacji i opisów,
– plan jest zrozumiały, choć może wymagać drobnych korekt w trakcie realizacji.
– praca jest estetyczna i spełnia swoje zadanie, dopuszczalne są drobne niedociągnięcia wykończeniowe. |
– przygotowuje przemyślany plan, który zawiera czytelny rysunek techniczny lub schemat oraz listę potrzebnych materiałów,
– dzieli pracę na fazy i realizuje je zgodnie z założonym czasem,
– przestrzega zasad BHP bez przypominania. |
– opracowuje kompletny, nowatorski projekt z uwzględnieniem szczegółów,
– rozpisuje plan perfekcyjnie, z przewidzeniem ewentualnych trudności i sposobów ich rozwiązania,
– wykazuje postawę mentora wobec innych. |
| Album ze zdjęciami |
Planowanie etapów pracy i harmonogram działań, organizacja stanowiska, bezpieczna obsługa narzędzi, trasowanie ramek i przenoszenie kształtów i wymiarów, technika decoupage, łączenie materiałów, materiały recyklingowe, prezentacja wytworu |
– przy pomocy nauczyciela dobiera materiały i narzędzia
– wykonuje proste czynności (wycinanie, klejenie) pod kierunkiem
– przygotowuje i porządkuje stanowisko pracy |
– samodzielnie dobiera materiały i narzędzia
– przenosi proste kształty i wymiary na materiał
– wykonuje album z podstawowym zdobieniem
– stosuje materiały recyklingowe
– krótko omawia swój wytwór |
– planuje kolejność czynności przed przystąpieniem do pracy
– precyzyjnie trasuje kształty i przenosi wymiary
– starannie łączy elementy właściwymi metodami
– stosuje technikę decoupage
– omawia napotkane trudności i efekt końcowy |
– samodzielnie tworzy harmonogram działania
– wykonuje estetyczny album z elementami decoupage
– uzasadnia wybór materiałów recyklingowych
– porównuje efekt z założeniami i wskazuje możliwe usprawnienia |
– proponuje autorskie rozwiązania zdobnicze lub konstrukcyjne
– analizuje koszty i sposoby ich obniżenia przez recykling
– prezentuje wytwór na forum klasy z omówieniem każdego etapu
– ocenia pracę własną i kolegów według ustalonych kryteriów |
| 1.5 Bezpiecznie pracuję na lekcji |
Podstawowe znaki ewakuacyjne, przeciwpożarowe i informacyjne, plan ewakuacji szkoły, postępowanie w sytuacjach zagrożenia na terenie szkoły, numery i sygnały alarmowe |
– zna numery alarmowe (112, 999),
– potrafi rozpoznać podstawowe znaki (np. „wyjście ewakuacyjne”, „gaśnica”),
– wie, że w razie alarmu należy słuchać poleceń nauczyciela. |
– potrafi przyporządkować znaki do odpowiednich grup (ewakuacyjne, przeciwpożarowe, informacyjne),
– wie, jak brzmi sygnał alarmowy w szkole,
– potrafi wskazać na planie szkoły drogę ewakuacji z danej klasy. |
– potrafi poprawnie wezwać pomoc przez telefon (powiedzieć, co się stało, podać adres i swoje dane),
– rozróżnia kolory znaków bezpieczeństwa (zielone – ratunkowe, czerwone – ppoż., niebieskie – informacyjne),
– zna zasady bezpiecznego opuszczania budynku (brak paniki, poruszanie się w grupie, miejsce zbiórki), |
– samodzielnie analizuje plan ewakuacji i potrafię wyznaczyć alternatywną drogę wyjścia,
– potrafi wyjaśnić znaczenie rzadziej spotykanych znaków bezpieczeństwa,
– aktywnie uczestniczy w próbnej ewakuacji, dając przykład innym uczniom,
– rozumie i tłumaczy innym znaczenie sygnałów dźwiękowych. |
– wykazuje się wiedzą wykraczającą poza program (np. potrafi opisać rodzaje gaśnic i ich przeznaczenie),
– wykonuje dodatkową pracę, np. makietę bezpiecznej klasy lub prezentację o bezpieczeństwie w szkole. |
| Kokarda narodowa |
Praktyczna nauka metod działania, bezpieczna obsługa narzędzi, trasowanie i wycinanie, łączenie materiałów, materiały recyklingowe, prezentacja wytworu |
– przy pomocy nauczyciela wycina i skleja elementy kokardy
– stosuje podstawowe zasady bezpieczeństwa podczas pracy z nożyczkami |
– samodzielnie wycina i łączy elementy kokardy
– dobiera materiały recyklingowe
– krótko opisuje swój wytwór i napotkane trudności |
– planuje kolejność czynności przed przystąpieniem do pracy
– wykonuje estetyczną kokardę z zastosowaniem właściwych metod łączenia
– stosuje materiały recyklingowe i uzasadnia ich wybór |
– proponuje własny wariant wzoru lub zdobienia kokardy
– precyzyjnie przenosi kształty na materiał
– wskazuje związek wyrobu z zasadami ograniczania odpadów |
– tworzy autorski, nowy projekt kokardy z oryginalnym motywem
– analizuje możliwości zmniejszenia ilości odpadów przy produkcji
– prezentuje wytwór, omawiając materiały, techniki i trudności |
| 1.6 Udzielam pierwszej pomocy |
Rozpoznawanie sytuacji wymagających pierwszej pomocy, zasady postępowania na miejscu zdarzenia, zasady powiadamiania i alarmowania, podstawowe czynności pierwszej pomocy (skaleczenia, krwotoki, omdlenia, kontuzje), zawartość apteczki pierwszej pomocy |
Uczeń przy pomocy nauczyciela:
– wymienia numery alarmowe (112, 997, 998, 999),
– rozpoznaje sytuację zagrożenia (np. widzi, że ktoś zemdlał),
– potrafi wskazać apteczkę w sali lekcyjnej,
– wie, że należy zadbać o własne bezpieczeństwo przed podejściem do poszkodowanego. |
Uczeń samodzielnie:
– prawidłowo wzywa pomoc, podając najważniejsze informacje (co się stało, gdzie, ile osób poszkodowanych),
– potrafi sprawdzić, czy poszkodowany jest przytomny i czy oddycha,
– wymienia podstawowe elementy wyposażenia apteczki
– rozumie konieczność założenia rękawiczek ochronnych przed udzieleniem pomocy. |
– zachowuje właściwą kolejność działań na miejscu zdarzenia (ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie przytomności, wezwanie pomocy),
– wyjaśnia, do czego służą poszczególne elementy apteczki,
– wie, jak opatrzyć drobne skaleczenie lub otarcie.
. |
– omawia zasady postępowania przy typowych urazach (np. oparzenie, krwotok z nosa, stłuczenie itp.),
– wykazuje się opanowaniem i precyzją podczas symulacji akcji ratunkowej, |
– posiada wiedzę na temat zasad resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) dostosowaną do swojego wieku,
– potrafi przeprowadzić instruktaż pierwszej pomocy dla kolegów z klasy,
– bierze aktywny udział w konkursach lub pokazach związanych z bezpieczeństwem i ratownictwem. |
|
Rozdział II. Znam zasady bezpieczeństwa na drodze
|
-
- Poznaję znaki i sygnały drogowe
|
Podział oznakowania pionowego i poziomego,
rodzaje znaków drogowych,
ruch kierowany, hierarchia ważności sygnałów i znaków |
– rozróżnia podstawowe kształty i kolory znaków (np. trójkątny – ostrzegawczy)
– wie, że na skrzyżowaniu może stać policjant kierujący ruchem,
– potrafi wskazać na ilustracji sygnalizator świetlny i wyjaśnić znaczenie kolorów. |
– potrafi dzielić znaki na pionowe i poziome,
– Wymienia 4 główne grupy znaków pionowych (ostrzegawcze, zakazu, nakazu, informacyjne),
– zna podstawową hierarchię ważności: wie, że światła są ważniejsze niż znaki. |
– prawidłowo nazywa i interpretuje wybrane znaki z każdej grupy (np. ustąp pierwszeństwa, droga dla rowerów, stop),
– wyjaśnia, jak należy się zachować, gdy ruchem kieruje policjant (podstawowe postawy: przodem/tyłem oraz bokiem),
– bezbłędnie stosuje hierarchię ważności (osoba kierująca, sygnały świetlne, znaki drogowe, normy/zasada prawej ręki). |
– samodzielnie klasyfikuje rzadziej spotykane znaki (np. znaki uzupełniające i tabliczki do znaków),
– rozumie różnicę między sygnałami dla pieszych a sygnałami dla kierujących pojazdami,
– potrafi w praktyce (lub na schemacie skrzyżowania) zastosować hierarchię znaków i sygnałów w różnych sytuacjach. |
– potrafi bezbłędnie zinterpretować wszystkie postawy policjanta kierującego ruchem,
– wykazuje postawę wzorowego uczestnika ruchu drogowego i potrafi uzasadnić celowość stosowania konkretnego oznakowania dla bezpieczeństwa. |
| Znaki drogowe |
Planowanie etapów pracy, wybór i analiza znaków drogowych, dobór materiałów i narzędzi, wykonanie modelu znaku (rysowanie, wycinanie, łączenie, montaż na podstawce), BHP, prezentacja i omówienie znaczenia znaków |
– przy pomocy nauczyciela rozpoznaje kilka podstawowych znaków
– wykonuje prosty rysunek znaku według wzoru
– stosuje zasady BHP podczas pracy z narzędziami |
– rozróżnia kategorie znaków drogowych
– samodzielnie wykonuje model wybranego znaku
– poprawnie odtwarza kształt i kolorystykę znaku
– omawia kategorię i znaczenie wykonanego znaku |
– planuje i wykonuje zestaw kilku znaków drogowych
– uzasadnia wybór znaków do wykonania
– estetycznie łączy elementy i montuje znak na podstawce
– omawia znaczenie każdego znaku dla bezpieczeństwa ruchu |
– projektuje zestaw znaków ilustrujący konkretną sytuację drogową
– wyjaśnia hierarchię ważności i kategorię każdego znaku
– starannie wykonuje wytwory, dbając o właściwe gospodarowanie materiałami |
– tworzy autorski zestaw edukacyjny znaków z opisami dla młodszych uczniów
– analizuje, dlaczego kształty i kolory znaków są znormalizowane
– przeprowadza mini-quiz dla klasy z użyciem wykonanych znaków |
| 2.2 Poznaję części drogi i rodzaje dróg |
Budowa drogi i przeznaczenie jej elementów, rodzaje dróg i ich oznakowanie, hierarchia ważności znaków i sygnałów drogowych, przewidywanie zagrożeń na drodze |
– przy pomocy nauczyciela wskazuje elementy drogi
– wymienia podstawowe rodzaje dróg
– wie, że znaki i sygnały mają różną ważność |
– poprawnie nazywa elementy drogi i określa ich przeznaczenie
– opisuje różnice między rodzajami dróg
– omawia hierarchię ważności sygnałów i znaków drogowych |
– charakteryzuje elementy drogi i ich funkcje dla poszczególnych uczestników ruchu
– wyjaśnia hierarchię ważności: policjant > sygnalizator > znak > przepisy
– wskazuje przykładowe zagrożenia wynikające z budowy drogi |
– analizuje budowę skrzyżowania i rozpoznaje jego elementy
– wyjaśnia, jak oznakowanie drogi wpływa na bezpieczeństwo
– przewiduje zagrożenia w konkretnych sytuacjach drogowych |
– rysuje i opisuje schemat przykładowego skrzyżowania z pełnym oznakowaniem
– omawia, jak budowa i oznakowanie drogi chronią uczestników ruchu |
| 3.2 Przestrzegam zasad na drodze |
Zasady ogólne: ruch prawostronny, szczególna ostrożność, ograniczone zaufanie; skrzyżowania, przejścia dla pieszych, przejazdy kolejowe; postawy policjanta i ich interpretacja; bezpieczne zachowanie pieszego i rowerzysty |
– przy pomocy nauczyciela wymienia kilka zasad ruchu drogowego
– wie, że piesi poruszają się chodnikiem
– zna zasadę ruchu prawostronnego |
– podaje zasady ogólne ruchu drogowego
– opisuje zachowanie w miejscach wymagających wzmożonej uwagi
– omawia etyczne zachowanie wobec innych uczestników ruchu |
– wyjaśnia zasady szczególnej ostrożności i ograniczonego zaufania
– opisuje właściwe zachowanie na skrzyżowaniu, przejściu dla pieszych i przejeździe kolejowym
– interpretuje podstawowe postawy policjanta kierującego ruchem |
– analizuje konkretne sytuacje drogowe i wskazuje właściwe postępowanie
– uzasadnia stosowanie zasad ostrożności i ograniczonego zaufania
– porównuje obowiązki różnych uczestników ruchu drogowego |
– opracowuje scenariusz sytuacji drogowej z analizą zachowań uczestników
– ocenia wpływ przestrzegania zasad na bezpieczeństwo wszystkich
– wyjaśnia innym zasady ruchu w trudnych sytuacjach |
| 4.2 Bezpiecznie poruszam się pieszo |
Elementy drogi dla pieszych, zasady poruszania się pieszych w terenie zabudowanym i poza nim, przechodzenie przez jezdnię, znaki dotyczące pieszych, odblaski, zachowania niedozwolone, zagrożenia z perspektywy pieszego |
– wie, że piesi korzystają z chodnika i przejścia dla pieszych
– przy pomocy nauczyciela opisuje zachowanie na przejściu
– zna wymóg noszenia odblasków poza terenem zabudowanym |
– omawia zasady poruszania się pieszego w terenie zabudowanym i poza nim
– opisuje prawidłowe korzystanie z przejścia dla pieszych ze i bez sygnalizacji
– wymienia zachowania niedozwolone pieszego (telefon, bieganie na jezdnię)
– wyjaśnia znaczenie odblasków dla bezpieczeństwa pieszego |
– wyjaśnia zachowanie pieszego w różnych sytuacjach drogowych
– opisuje zasady bezpiecznego przechodzenia przez jezdnię w różnych miejscach
– rozpoznaje zagrożenia z perspektywy pieszego i wskazuje sposoby ich unikania
– wskazuje znaki drogowe dotyczące pieszych |
– analizuje sytuacje zagrożeń dla pieszych i uzasadnia właściwe postępowanie
– porównuje zasady poruszania się pieszego w dzień i po zmroku
– ocenia skutki zachowań niedozwolonych dla bezpieczeństwa pieszego |
– opracowuje mapkę bezpiecznej drogi do szkoły z oznaczeniem zagrożeń
– wskazuje miejsca niebezpieczne w okolicy szkoły i proponuje ich usprawnienie
– przeprowadza mini-lekcję o bezpieczeństwie pieszych dla kolegów |
| Gra planszowa „Bezpieczna droga do szkoły” |
Planowanie etapów pracy zespołowej, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi do obróbki papieru i tektury, wykonanie planszy, pionków, kart i opakowania, racjonalne gospodarowanie materiałami i recykling, zasady gry, prezentacja efektów |
– przy pomocy nauczyciela wykonuje wybrane elementy gry
– uczestniczy w małym stopniu pracach grupy
– stosuje podstawowe zasady BHP |
– samodzielnie wykonuje przydzielone elementy gry
– dobiera materiały i narzędzia do zadania
– utrzymuje porządek na stanowisku
– krótko opisuje swój wkład w projekt |
– planuje kolejność czynności i realizuje je
– estetycznie wykonuje elementy gry
– współpracuje z grupą, wywiązując się z podziału zadań
– omawia zastosowane materiały i rozwiązania |
– aktywnie uczestniczy w planowaniu projektu i podziale zadań
– proponuje własne rozwiązania graficzne lub mechaniki gry
– wskazuje związek treści gry z zasadami ruchu drogowego
– stosuje materiały recyklingowe i uzasadnia ich wybór |
– pełni rolę lidera/koordynatora projektu grupowego
– proponuje innowacyjne elementy gry (pytania, pola specjalne)
– prezentuje gotową grę i przeprowadza rozgrywkę testową z klasą |
|
Rozdział III. Jeżdżę rowerem i hulajnogą
|
| 1.3 Wiem, jak działa rower |
Znaczenie roweru jako środka transportu, rekreacji i aktywności prozdrowotnej, rodzaje rowerów, budowa roweru, układy: napędowy, kierowniczy i jezdny, hamulcowy, oświetleniowy – funkcje i wpływ na bezpieczeństwo jazdy, kontrola stanu technicznego, elementy ochrony osobistej |
– wymienia dwa rodzaje rowerów (np. górski, miejski),
– wskazuje główne elementy budowy (rama, koła, kierownica, siodełko).
– wie, że rower musi mieć sprawne hamulce i oświetlenie,
– potrafi wymienić jeden element ochrony osobistej (kask) |
– wyjaśnia, dlaczego warto jeździć na rowerze (np. zdrowie, ekologia).
– rozpoznaje 3-4 rodzaje rowerów i wie, do czego służą (np. szosowy do szybkiej jazdy, BMX do ewolucji),
– nazywa podstawowe części roweru i przyporządkowuje je do głównych układów (np. pedały – napęd, kierownica – sterowanie).
– wie, że przed jazdą należy sprawdzić ciśnienie w oponach. |
– omawia funkcje poszczególnych układów: napędowego, kierowniczego, jezdnego i hamulcowego.
– wymienia obowiązkowe wyposażenie roweru zgodnie z przepisami,
– rozumie bezpośredni związek między stanem technicznym (np. zużyte klocki hamulcowe) a bezpieczeństwem na drodze,
– potrafi prawidłowo dobrać i dopasować kask oraz odblaski. |
– szczegółowo omawia budowę i działanie wszystkich układów roweru,
– samodzielnie przeprowadza pełną kontrolę stanu technicznego roweru przed jazdą (łańcuch, hamulce, światła, opony),
– potrafi uzasadnić wybór konkretnego typu roweru w zależności od terenu i potrzeb użytkownika,
– wykazuje się pełną wiedzą na temat elementów ochrony osobistej i ich znaczenia dla minimalizowania skutków wypadków. |
– wykazuje się wiedzą na temat konserwacji roweru (np. wie jak wyczyścić i nasmarować łańcuch),
– potrafi zdiagnozować drobne usterki i zaproponować sposób ich naprawy,
– aktywnie promuje jazdę rowerem jako element zdrowego stylu życia i dbania o środowisko. |
| Ekologiczny rower |
Etapy projektu i planowanie, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi do papieru/tektury/drewna, wykonanie wytworu technicznego, recykling, rower jako środek transportu i jego wyposażenie, cykl życia wytworu, prezentacja efektów |
– przy pomocy nauczyciela wykonuje prosty wytwór związany z rowerem
– wie, że rower jest przyjazny środowisku
– stosuje podstawowe zasady BHP |
– samodzielnie wykonuje przydzieloną część wytworu
– wymienia korzyści ekologiczne i zdrowotne jazdy rowerem
– stosuje materiały recyklingowe
– krótko omawia swój wytwór |
– projektuje i wykonuje wytwór z materiałów recyklingowych
– omawia rower jako środek transportu i ekologiczną alternatywę
– wskazuje obowiązkowe wyposażenie roweru
– omawia napotkane trudności i efekt końcowy |
– uzasadnia wybór roweru jako środka transportu
– analizuje cykl życia wytworu z uwzględnieniem kosztów środowiskowych
– wyjaśnia zasady racjonalnego gospodarowania materiałami i recyklingu
– wskazuje możliwe usprawnienia wytworu |
– projektuje autorski wytwór promujący ekologiczny transport
– proponuje kampanię promującą jazdę rowerem w szkole
– prezentuje wytwór i omawia każdy etap realizacji z pełnym uzasadnieniem |
| 2.3 Jeżdżę bezpiecznie |
Zasady bezpiecznej jazdy rowerem, hulajnogi elektryczne i UTO/UWR – miejsce na drodze i zasady poruszania, obowiązkowe wyposażenie roweru i jego znaczenie, dodatkowe wyposażenie, karta rowerowa – warunki uzyskania |
– wymienia podstawowe zasady bezpiecznej jazdy rowerem
– wie, że rowerzysta musi posiadać kartę rowerową
– zna wymóg kasku dla dzieci |
– omawia warunki dopuszczenia rowerzysty i użytkownika hulajnogi do ruchu
– opisuje obowiązkowe wyposażenie roweru
– podaje zasady etycznego zachowania rowerzysty w ruchu |
– wyjaśnia przepisy dotyczące rowerzystów, hulajnóg elektrycznych i UTO
– charakteryzuje etyczne aspekty uczestnictwa w ruchu drogowym
– opisuje, jak obowiązkowe i dodatkowe wyposażenie wpływa na bezpieczeństwo |
– analizuje zagrożenia wynikające z niestosowania się do przepisów
– porównuje zasady obowiązujące rowerzystę i pieszego
– ocenia zachowania rowerzystów w przykładowych sytuacjach |
– opracowuje kodeks bezpiecznego rowerzysty
– przeprowadza quiz z zasad jazdy rowerem dla klasy
– przygotowuje prezentację o znaczeniu wyposażenia rowerzysty dla bezpieczeństwa |
| 3.3 Wykonuję manewry na drodze |
Włączanie się do ruchu, wymijanie/omijanie/wyprzedzanie – różnice i zasady, zmiana kierunku jazdy (skręt w prawo i lewo), sygnalizacja zamiaru manewru, zawracanie, miejsca niebezpieczne, pierwszeństwo podczas manewrów, rozpoznawanie zagrożeń |
– przy pomocy nauczyciela wskazuje na schemacie poprawny manewr
– wie, jak sygnalizować zamiar skrętu |
– opisuje podstawowe manewry drogowe i różnice między nimi
– wyjaśnia, jak sygnalizować zamiar skrętu i zmiany pasa
– wskazuje na schemacie poprawne wykonanie manewrów |
– charakteryzuje zasady wykonywania poszczególnych manewrów
– wyjaśnia, kiedy manewry są dozwolone lub zabronione
– opisuje zachowanie rowerzysty przy skręcie i zawracaniu
– wskazuje zagrożenia związane z manewrami |
– analizuje sytuacje drogowe i wskazuje właściwy manewr
– uzasadnia kolejność działań podczas wykonywania manewru
– ocenia ryzyko wynikające z nieprawidłowych manewrów |
– opracowuje zadania sytuacyjne z manewrów dla kolegów
– demonstruje na schemacie poprawne wykonanie różnych manewrów
– wyjaśnia przepisy dotyczące manewrów innym uczniom |
| Wesołe odblaski |
Planowanie etapów pracy, dobór materiałów i narzędzi do obróbki papieru, wykonanie elementu odblaskowego (dowolny kształt), recykling, rola odblasków w bezpieczeństwie drogowym, prezentacja efektów |
– przy pomocy nauczyciela wykonuje prosty element odblaskowy
– wie, po co stosuje się odblaski
– stosuje zasady BHP przy pracy z narzędziami |
– samodzielnie wykonuje element odblaskowy
– wyjaśnia znaczenie odblasków dla bezpieczeństwa uczestników ruchu
– stosuje materiały recyklingowe
– omawia swój wytwór |
– projektuje i wykonuje estetyczny element odblaskowy
– uzasadnia wybór kształtu i materiału
– wskazuje, kiedy i gdzie należy stosować odblaski
– omawia napotkane trudności i efekt końcowy |
– proponuje własny projekt elementu odblaskowego z oryginalnym wzorem
– uzasadnia właściwości materiałów odblaskowych
– porównuje skuteczność różnych rozwiązań odblaskowych |
– tworzy autorski projekt zestawu odblaskowego (np. dla rowerzysty lub pieszego)
– prezentuje wytwór, omawiając walory użytkowe i estetyczne
– wskazuje możliwości tańszej lub bardziej ekologicznej produkcji |
| 4.3 Poznaję zasady pierwszeństwa przejazdu |
Hierarchia ważności sygnałów i przepisów, pojęcie i rodzaje skrzyżowań, zasady pierwszeństwa: skrzyżowania równorzędne, z drogą z pierwszeństwem, z łamanym pierwszeństwem, ronda, skrzyżowania z sygnalizacją; znaki pionowe i poziome informujące o pierwszeństwie |
– przy pomocy nauczyciela wskazuje, kto ma pierwszeństwo w prostej sytuacji
– rozróżnia drogę główną i podporządkowaną |
– omawia podstawowe zasady pierwszeństwa przejazdu
– rozróżnia rodzaje skrzyżowań
– wskazuje prawidłowe zachowanie na skrzyżowaniu z sygnalizacją i bez |
– wyjaśnia zasady pierwszeństwa na różnych typach skrzyżowań
– analizuje przykładowe sytuacje na skrzyżowaniu
– opisuje zachowanie przy skręcie w prawo i w lewo na jezdni jedno- i dwukierunkowej |
– samodzielnie rozwiązuje złożone sytuacje na skrzyżowaniu
– uzasadnia decyzje dotyczące pierwszeństwa
– porównuje zasady pierwszeństwa na różnych typach skrzyżowań |
– opracowuje zestawy zadań sytuacyjnych ze skrzyżowaniami dla kolegów
– wyjaśnia zasady pierwszeństwa innym uczniom
– ocenia zachowania uczestników ruchu w materiałach edukacyjnych lub filmach |
| Makieta skrzyżowania |
Planowanie etapów pracy zespołowej, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi do papieru i tektury, wykonanie makiety (podstawa, pojazdy, znaki, sygnalizatory), recykling, rodzaje skrzyżowań i oznakowanie, współpraca, prezentacja |
– przy pomocy nauczyciela wykonuje wybrane elementy makiety
– uczestniczy w pracach grupy
– stosuje podstawowe zasady BHP |
– samodzielnie wykonuje przydzielone elementy makiety
– prawidłowo oznacza elementy drogi na makiecie
– omawia swój wkład w projekt |
– planuje i realizuje zakres prac w projekcie
– poprawnie odtwarza kształty i proporcje elementów skrzyżowania
– umieszcza właściwe oznakowanie pionowe i poziome
– omawia zastosowane rozwiązania i napotkane trudności |
– aktywnie uczestniczy w planowaniu i koordynacji pracy grupy
– proponuje oryginalne rozwiązania (sygnalizacja, zieleń, oznaczenia poziome)
– łączy wiedzę o zasadach ruchu z projektem makiety |
– pełni rolę lidera projektu grupowego
– projektuje makietę uwzględniającą różne rodzaje skrzyżowań
– prezentuje makietę i omawia zasady ruchu z jej użyciem przed klasą |
| 5.3 Oceniam sytuacje na drodze |
Ocena sytuacji rowerzysty na drodze w przypadkach nietypowych, zachowanie rowerzysty wobec pieszych i na przejeździe kolejowym, ustalanie pierwszeństwa przejazdu na różnych typach skrzyżowań, włączanie się do ruchu, jazda po drodze dla rowerów i pieszych oraz po jezdni |
– przy pomocy nauczyciela opisuje zachowanie rowerzysty w typowej sytuacji
– rozpoznaje proste usterki roweru (spuszczona opona, luz w hamulcach) |
– opisuje zachowanie rowerzysty w różnych sytuacjach drogowych
– wskazuje prawidłowe miejsce roweru na drodze i na drodze dla rowerów
– omawia zasady bezpiecznego pokonywania przejazdów kolejowych
– opisuje prostą usterkę roweru i sposób jej usunięcia |
– wyjaśnia zachowanie rowerzysty w sytuacjach niestandardowych
– analizuje pierwszeństwo na skrzyżowaniach różnych typów
– omawia wpływ wyposażenia roweru na bezpieczeństwo
– przeprowadza prostą czynność naprawczą lub regulacyjną |
– samodzielnie rozwiązuje złożone sytuacje drogowe z udziałem rowerzysty
– diagnozuje usterki roweru i wskazuje sposoby ich usunięcia
– uzasadnia dobór narzędzi i materiałów do prostej naprawy roweru |
– analizuje i omawia sytuacje drogowe na podstawie materiałów edukacyjnych
– demonstruje sposób usunięcia prostej usterki roweru
– opracowuje krótki poradnik dotyczący utrzymania roweru w sprawności |
|
Doświadczenia edukacyjne
|
| 1. Jak wykonać stojak na telefon? |
Planowanie etapów pracy, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi (tektura, drewniane patyczki), projektowanie i wykonanie wytworu, ulepszanie konstrukcji, recykling, BHP, współpraca w zespole, prezentacja efektów i omówienie trudności |
– przy pomocy nauczyciela wykonuje wybrane elementy stojaka
– stosuje podstawowe zasady BHP
– uczestniczy w prezentacji efektów pracy grupy |
– samodzielnie wykonuje przydzielone elementy wytworu
– dobiera materiały i narzędzia według instrukcji
– utrzymuje porządek na stanowisku
– krótko opisuje swój wytwór i napotkane trudności |
– planuje kolejność czynności i realizuje je
– poprawnie wykonuje stojak z tektury lub drewnianych patyczków
– współpracuje z grupą
– omawia zastosowane materiały, trudności i efekt końcowy |
– samodzielnie tworzy harmonogram działania i planuje zasoby
– ulepsza lub dodaje elementy, aby stojak był bardziej praktyczny
– uzasadnia decyzje projektowe pod kątem funkcjonalności i kosztów |
– projektuje autorski wariant stojaka z własną modyfikacją funkcjonalną lub estetyczną
– ocenia wytwór pod kątem funkcjonalności, kosztów i wpływu na środowisko
– prezentuje projekt z pełnym uzasadnieniem decyzji projektowych |
| 2. Jak zadbać o bezpieczeństwo w swoim otoczeniu? |
Obserwacja i analiza bezpieczeństwa przestrzeni szkolnej, rozpoznawanie zagrożeń i usterek technicznych, porządkowanie problemów według pilności, wybór problemu i sposobu rozwiązania, planowanie pracy zespołowej, dobór materiałów i narzędzi do prac naprawczych i porządkowych, szacowanie kosztów, bezpieczne posługiwanie się narzędziami, prezentacja efektów |
– uczestniczy w obserwacji przestrzeni szkolnej
– przy pomocy nauczyciela wskazuje jedno zagrożenie lub usterkę
– bierze udział w pracach grupy przy usuwaniu usterki |
– wskazuje zagrożenia lub usterki w przestrzeni szkolnej
– uczestniczy w planowaniu działań naprawczych
– wykonuje przydzielone czynności naprawcze lub porządkowe
– omawia swój wkład w projekt |
– samodzielnie obserwuje przestrzeń szkolną i identyfikuje kilka zagrożeń
– planuje działania naprawcze w grupie z podziałem zadań
– bezpiecznie wykonuje proste prace naprawcze lub porządkowe
– omawia efekty działań i napotkane trudności |
– porządkuje zidentyfikowane problemy według pilności i proponuje sposoby usunięcia
– szacuje koszty działań i poszukuje tańszych rozwiązań
– koordynuje pracę grupy przy realizacji zadania
– prezentuje efekty pracy z uzasadnieniem podjętych decyzji |
– pełni rolę lidera w planowaniu i realizacji projektu
– proponuje oryginalne i ekonomiczne rozwiązania stwierdzonych zagrożeń
– przygotowuje raport z obserwacji przestrzeni szkolnej i rekomendacje działań
– prezentuje efekty na forum klasy lub szkoły |
| 3. Jak zadbać o rower, aby był sprawny? |
Rozpoznawanie elementów roweru i ich funkcji, ocena stanu technicznego (karta obserwacji), identyfikowanie usterek wpływających na bezpieczeństwo, planowanie działań naprawczych, dobór narzędzi i materiałów, prosty kosztorys naprawy/wymiany części, bezpieczne posługiwanie się narzędziami, racjonalne gospodarowanie materiałami, samoocena |
– przy pomocy nauczyciela sprawdza wybrane elementy roweru
– rozpoznaje obowiązkowe wyposażenie roweru
– wskazuje proste usterki |
– samodzielnie sprawdza wyposażenie obowiązkowe roweru
– kontroluje stan kół i hamulców
– opisuje zauważone usterki i nieprawidłowości |
– przeprowadza systematyczny przegląd techniczny roweru
– diagnozuje stan hamulców, napędu, kół i oświetlenia
– wykonuje proste regulacje lub czynności konserwacyjne
– sporządza notatkę i prosty kosztorys naprawy |
– samodzielnie planuje i przeprowadza pełny przegląd techniczny
– uzasadnia kolejność czynności przeglądowych
– wskazuje związek stanu technicznego z bezpieczeństwem jazdy
– proponuje plan regularnej konserwacji i dobór tańszych zamienników |
– przeprowadza przegląd i prezentuje wyniki grupie na forum
– opracowuje kartę przeglądu roweru do wielokrotnego użytku
– instruuje koleżanki/kolegów w zakresie obsługi i konserwacji roweru |
